یکی از اصلی ترین مشکلات مرتبط با خودرو، مسأله ایمنی آن است، به ویژه در مواقعی که شرایط رانندگی دشوارتر میشود. حرکت سریع فرمان، بهویژه در مواقعی که جادهها لغزنده هستند یا ترمزهای ناگهانی، مواردی هستند که ممکن است منجر به از دست دادن کنترل راننده بر روی فرمان خودرو شوند و این میتواند به نتایج ناخوشایندی منجر شود. با پیشرفت فناوری، مهندسان سیستمهای کنترل پایداری خودرو را توسعه دادهاند تا از این نوع حوادث تا جایی که ممکن است پیشگیری شود. در این مقاله، ما قصد داریم در مورد سیستم کنترل پایداری خودرو، نحوه عملکرد آنها و مزایایشان بیشتر بپردازیم و همچنین دلیل روشن شدن چراغ ESP خودرو را بررسی کنیم.
سیستم کنترل پایداری چیست؟
سیستم کنترل پایداری خودرو، که به اختصار ESP یا ESC نامیده میشود، یک برنامه است که برای کنترل پایداری خودرو طراحی شده است. در مواردی مانند رانندگی در مسیرهای پر پیچوخم و لغزنده مانند جادههای خیس، ممکن است کنترل خودرو از دست راننده خارج شود. گاهی این ناپایداری بدون شدت زیادی است و راننده میتواند خودرو را به وضعیت عادی بازگرداند، اما بعضی اوقات میتواند به حوادث بسیار بزرگی منجر شود و منجر به وقوع تصادفات شود.
متخصصان و مهندسان خودرو، سیستم کنترل پایداری خودرو را به منظور کاهش انحرافات و ناپایداری خودرو در مسیرهای نامناسب و لغزنده ارائه کردهاند. در صورتی که کنترل خودرو از دست راننده خارج شود، این سیستم با بازیابی کنترل فرمان خودرو یا کاهش قدرت انتقالی پیشرانه به چرخها، از وقوع تصادفات و خطرات ممکن جلوگیری میکند. این سیستم واقعاً نسل پیشرفتهتری از سیستمهای ترمز خودرو است. یکی از تفاوتهای اصلی آن با نسلهای قبلی سیستم ترمز، اضافه شدن حسگر YAW است. این حسگر به سرعت هر گونه انحراف را تشخیص داده و آن را به رایانه مرکزی گزارش میدهد تا مشکل را برطرف کند.
نحوه عملکرد سیستم کنترل پایداری خودرو
در گذشته، رانندگان برای جلوگیری از قفل شدن چرخها و سر خوردن لاستیکها، آموزش میدیدند که بهجای فشار ناگهانی بر روی پدال ترمز، ضربههایی با فاصله زمانی کمتر را به پدال وارد کنند. با ظهور ترمز ضدقفل ABS، این وظیفه برای رانندگان سادهتر شد؛ زیرا این سیستم بهصورت الکترونیکی از قفل شدن چرخها جلوگیری میکرد. در واقع، ABS کنترلپذیری خودرو را در هنگام ترمزگیری افزایش میداد و از فرمانزدن زیاد یا کم جلوگیری میکرد.
سیستم کنترل ESP برای جلوگیری از قفل شدن چرخها، از سیستم ABS روی هر چرخ به صورت جداگانه استفاده میکند و از دادههایی که توسط سنسورهای مختلف خودرو جمعآوری میشود، استفاده میکند. این سیستم با استفاده از یک کامپیوتر مرکزی، اطلاعات مربوط به سرعت چرخها، چرخش فرمان، و حتی انحراف خودرو را که توسط یک حسگر در مرکز خودرو اندازهگیری میشود، تجزیه و تحلیل میکند. در صورت لغزش خودرو، سیستم کنترل پایداری ترمز ضدقفل را فعال میکند تا کنترل تکتک چرخها را به دست گیرد و همچنین کنترل ورودی گاز موتور را نیز در اختیار میگیرد، این اقدام باعث میشود تا از وقوع تصادفات و واژگونی خودرو جلوگیری شود.
اجزای سیستم کنترل پایداری خودرو
برای بهرهوری بهتر، سیستم کنترل پایداری خودرو از اجزای زیر استفاده میکند:
– سیستم ترمز ضدقفل (ABS): این سیستم از قفل شدن چرخها در هنگام ترمزگیری جلوگیری میکند.
– کامپیوتر مرکزی خودرو (ECU): این کامپیوتر مرکزی اطلاعات مربوط به حسگرها را تجزیه و تحلیل کرده و کنترل کلی سیستم را بر عهده دارد.
– حسگرهای دورانی چرخها: هر چرخ دارای یک حسگر است که سرعت دوران آن را اندازهگیری میکند و به سیستم ترمز کمک میکند تا فشار ترمز مناسبی را به هر چرخ اعمال کند.
– حسگرهای کنترل زاویه فرمان: این سنسورها اطلاعات مربوط به زاویه چرخش فرمان را ارسال میکنند تا کامپیوتر مرکزی بتواند جهت مدنظر راننده را تشخیص دهد.
– سنسور چرخش حول محور قائم (yaw): این سنسور در مرکز خودرو قرار دارد و جهت واقعی خودرو را به کامپیوتر مرکزی گزارش میدهد.
تفاوت سیستم کنترل پایداری (ESP) و سیستم کنترل کشش (TCS)
احتمالا با سامانهای به نام کنترل کشش در خودروها آشنا شدهاید و فکر کردهاید که این سامانه همان سیستم کنترل پایداری است. اگرچه هر دوی این سیستمها وظیفه حفظ تعادل و پایداری در خودرو را برعهده دارند، اما در واقع این دو سامانه تفاوتهایی با یکدیگر دارند.
سیستم کنترل کشش تلاش میکند از وقوع بیشفرمانی یا کمفرمانی جلوگیری کند تا خودرو از مسیر خود خارج نشود و بیشتر متمرکز بر جلوگیری از لغزش و هرزگردی چرخها در جای خود میباشد. این سیستم بهویژه در شرایطی مانند رانندگی در سطوح لغزنده در فصل زمستان که خودرو تمایل به هرزگردی دارد، موثر است.
به عبارت دیگر، سیستم کنترل کشش با حفظ چسبندگی چرخها به جاده، به عنوان یک سیستم مکمل برای کنترل پایداری عمل میکند. در عین حال، سیستم ESP از لغزشهای جانبی خودرو جلوگیری میکند. و در صورتی که خودرو از مسیر خود خارج شود، تلاش میکند آن را به مسیر اصلی بازگرداند و از انحراف آن سر پیچها جلوگیری میکند. به طور خلاصه، در حالی که سیستم کنترل کشش به حفظ چسبندگی چرخها روی جاده میپردازد، ESP به حفظ پایداری خودرو و جلوگیری از انحراف آن توجه میکند.


